Sunce kao obnovljivi izvor energije


Sunce je obnovljivi izvor energije koji je dostupan svim stanovnicima planete Zemlje. Intenzitet sunčevog zračenja varira, zavisno od klimatskog

podneblja, ali čak i u najsjevernijim krajevima koje naseljavaju ljudi insolacija je dovoljna da se koristi ovaj oblik energije [1].

 

Načelno postoje dva tipa opreme za eksploataciju energije od sunčevog zračenja i to:

- solarni kolektori za sanitarnu vodu,

- fotonaponski moduli za generisanje električne energije.

 

U Crnoj Gori postoji nešto značajnija primjena solarnih kolektora za sanitarnu vodu u primorskoj regiji za potrebe snadbijevanja toplom vodom turističkih objekata.
Što se tiče fotonaponskih modula može se konstatovati da je ovaj oblik korišćenja energije iz sunca veoma malo zastupljen. Osnovni razlog je cijena koštanja ove opreme i odsustvo adekvatnih subvencija i poreskih olakšica.

Fotonaponski moduli na jednostavan i prilično pouzdan način generišu električnu energiju iz  sunčevog značenja na principu fotonaponskog efekta

(Slika 1). Naravno, količina en­ergije koju moduli generišu zavisi od in­solacije, a veoma je važna je i dobra orjentacija tj. položaj modula u odnosu na Sunce.

 

sunce

Ovako generisana energija najčešće se koristi za manje potrošače a eventualni višak električne energije se skladišti pomoću baterija pa se koristi prema potrebi. Korištenje baterija takođe ima svoje prednosti - ostajemo nezavisni, a električnu energiju možemo koristiti bilo kada i bilo gdje. Osim toga, ako već ne posjedujemo električni priključak, cijena spa­janja na mrežu biti će nekoliko puta veća od cijene baterija i pripadajuće opreme. Solarni fotonaponski sistemi su idealni za elektronske uređaje niske potrošnje. Tu spadaju rasvjeta (štedne sijalice), TV i audio uređaji, računari, telekomunikacijski uređaji, kuhinjski uređaji i kod malo većih sistema moguće je koristiti hladnjak koji radi na 12V. U nekim slučajevima, gdje sunca ima u izobilju, a solarni sistem je dovoljno veliki da to iskoristi, mogu se koristiti i neki električni alati, npr. bušilica, električna testera, pa čak i miješalica za beton itd.
Na udaljenim lokacijama, solarni fotonaponski moduli mogu biti jeftinija alternativa proizvodnji energije iz dizel agregata, naročito kod napajanja malih električnih postrojenja u domaćinstvima ili malih industrijskih jedinica. Ekonomičnost se zasniva na bilansu između visokih početnih troškova solarnog fotonaponskog sistema i veoma niskih kasnijih pogonskih troškova u poređenju sa niskim početnim troškovima dizel generatora, ali vrlo visokim troškovima za gorivo i održavanje. Ovi drugi su naročito visoki ukoliko je otežan pristup lokaciji (npr. u planinskim oblastima). Domaćinstva udaljena od mreže imaju ekonomsku referentnu tačku u cijeni instaliranja konekcije mreže i lokacije. Kao smjernica, ako se kuća nalazi na udeljenosti većoj od 1 km od najbliže linije mreže, onda je vjerovatno jeftinije instalirati fotonaponski sistem. U pogledu troškova održavanja, umreženi sistemi zahtijevaju vrlo malo održavanja, a uopšteno su i ograničeni jer se mora osigurati da ploče budu relativno čiste i da budu što duži period dana izloženi direktnoj sunčevoj svjetlosti. Samostalni sistemi (off grid), tj. oni koji nijesu povezani sa mrežom, zahtijevaju održavanje na drugim komponentama sistema, kao što su baterije, iako su ovi troškovi relativno minimalni.
Procjena potencijala solarne energije određenog prostora po pravilu zahtijeva i zemaljska i satelitska mjerenja: precizni rezultati mjerenja na tlu interpoliraju se na osnovu podataka dobijenih satelitskim mjerenjima u širokom opsegu, u cilju što bolje procjene distribucije sunčevog zračenja na čitavoj teritoriji koja je predmet razmatranja (proces korelacije). U Crnoj Gori trenutno nijesu dostupni pouzdani podaci dobijeni mjerenjima na tlu, pa je stvaranje solarnih mapa zasnovano samo na satelitskim podacima.

 

sunce-2

Sa slike se može uočiti da ukoliko su solarni sistemi postavljeni na pogodnim lokacijama u državama kao što su Španija, Malta, jug Turske itd. mogu proizvesti dvostruko više električne energije nego sjevernije zemlje (Škotska, Rusija, Skandinavske zemlje, itd.)
Crna Gora posjeduje veliki potencijal za uvođenje sistema za korišćenje solarne energije, budući da broj časova sijanja sunca (insolacija) iznosi preko 2.000 časova godišnje za veći dio teritorije Crne Gore i više od 2.500 časova godišnje duž morske obale [2]. Količina sunčevog zračenja u Crnoj Gori, posebno u priobalnom i centralnom području, može se uporediti sa količinom sunčevog zračenja u Grčkoj ili Južnoj Italiji. Tačnije, Podgorica ima veću godišnju količinu solarne energije (1602 kWh/m2) u odnosu na druge gradove Jugoistočne Evrope (kao što su Rim ili Atina). Ova vrijednost je veća nego u većini evropskih zemalja, ali je kod nas solarni potencijal sasvim neiskorišćen. Intezivno korišćenje solarne energije zavisi od sprovođenja nacionalnog programa valorizacije potencijala obnovljivih izvora energije.

brosura
konsultacije
licence
novosti
fotogalerije
elektrifikacija-katuna

Sistem d.o.o. Podgorica, zastupa svjetske brendove prozvođača opreme za proizvodnju električne energije iz obnovljivih izvora energije:


studer
conergy
southwest-windpower
helional-solar-thermal-systems